Viúva

Charbonnier

n2charbonnierviuva.html

     As súas mans, curtidas pola vellez e coidadas polos anos esvaran coitadas, temerosas, polas beiras dun xoieiro. Tras unha breve pausa para a lembranza, abre o peche e os raios amortecinos da tardiña fana pestanexar ó agarimar o espello da tapa, morrendo afogados na escuridade da caixa e do máis profundo dos seus ollos. A ferruxe de prata que rompe a monotonía do vidro rememora á que sofre a súa alma.

    
Con aire pausado, comeza a formarse unha pupila, un iris, cheos de enerxía, vida e alegría, baixo a opacidade dos seus propios. O espello devolve a imaxe dunha rapaza tratando de pechar o colgante da tía Amaia, que está a piques de escachar. Os seus ollos, fosas da ilusión, agardan impacientes para acudir á cita co seu noivo, o Xoán da xastrería Quiroga. Amigos dende nenos, sente a impresión de que esa noite pediralle a man.
    
Maica pecha os seus ollos, secos durante os últimos cincuenta e dous anos, e desliza a man no interior da caixiña. Suxeitas por un lazo verde esmeralda, e pola incomprensión e soidade negras, hai oito anacos de corazón de Xoán dende a súa estadía no servicio militar.
     Segue extraendo os recordos plasmados na materia inerte, como un crucifixo, un rosario, un torque, tres medaias, un anel e un retan tinguido de sangue. O aro era de fabricación tosca, un anaco de prata sen ornamentación. É o anel dun home pobre, sinxelo, que usou para pedirlle matrimonio. No momento en que Xoán plasmou o seu amor arredor do dedo de Maica, a súa orella estoupou nun torrente de sangue tralo trono da escopeta do sogro. Cando ela trataba de limparlle a ferida, o seu pai colleuna polo vestido, desgarrándollo xunto co corazón e rompendo o colar xunto coa alma.
     Os luceiros de Maica, impasibles, volveron ó cofre, no que viu a felicitación de voda de Xoán e a súa familia: "Desexámosvos a maior das sortes nesta nova vida de riquezas e amor en Bilbo. Xoán e familia Quiroga." O seu pai amañara o casamento con Iñigo, o neto do Paneco, que fora a Biscaia facer fortuna, ofrecéndolle unhas leiras e algunha carballeira.
     Por último, tres anacos dunha foto do seu Xoán, escachada polo seu marido, serviron de epílogo para pecha-la caixa e sacala por vez primeira do agocho do alpendre. Baixou ó piso, pasou xunto ó cadaleito de Iñigo, rematando o velorio, cruzou entre as autoridades que asistían en recoñecemento polo negocio metalúrxico e abandonou a casa. Non sen dificultades, volveu á súa vila ancaresa, onde a rúa maior pasara de espiña dorsal da vida a esperpento de sensabor. Baixou pola corga que leva á casa do médico, rodeouna cara ás cortes e alcanzou o baixo arrendado. Baixo o po do esquecemento, baixo a néboa da polilla que formou o mundo, o silencio de xustiza e o consolo amortecino, líase "Xastrería Quiroga". A porta fendida e inzada pola humidade do teito afundido gardaba á casa dos medos, dos rancores e da inxustiza dun pobo que lle debía tanto a uns veciños desprendidos e amables.
    
Na cociña, sobre o frío mármore, conservábase a húmida sombra que deixou o corpo de Antón, o pai de Xoán, volto á cinza na soidade da natureza e sen recibir soterro. Maica cruzou paseniño a xastrería ata a pequena horta, inzada de codesos, xestas e silvas. Entón puido ver dúas lápidas. Na primeira, líase o nome de Carme, a muller de Tomas e filla de Toño e Amparo de Vilarmaior. Como maior ornamento unha cruz cun Cristo dourado cuberto de limo e mofo. Na segunda, sen cruz, sen Cristo, sen adorno algún, víase o nome de Xoán, mal esculpido. Ó pouco da marcha de Maica, colgouse da figueira da casa da súa amada, sendo castigado sen terra sagrada, e a súa nai enlouqueceu ata morrer. Pouco despois, pola desidia, seguiuna o pai.
    
Sentada na pena que reina fronte á súa casa, agora convertida ó turismo rural, Maica comprende que, a pesar de 52 anos de odio cara un marido imposto, quéreo. E non llo mostrou nunca, a diferencia del, que o daba todo por ela. A primeira bágoa en moitos anos percorre a meixela de Maica, perdendo a pouca vida que lle quedaba, permitíndolle ollar novamente os raios tenues da tardiña, os seus únicos amigos, os seus únicos confidentes, mentres a escuridade se apodera á fin do seu ollar cando trona a vella escopeta do seu pai.


logoDeputación logoBVG © 2006 Biblioteca Virtual Galega