Mediaba o mes de xullo e, coma case todas as tardes, iámonos bañar ao
río. Sempre faciamos o camiño cantando e brincando. No traxecto a
miúdo pedíalle a Mercedes que me cantase aquela canción dos Bravos na
que había que subir moito. Ninguén de nós era quen de subir así e
soster a voz, coma suspendida. O mestre dicía que tiña voz de
calandra. Aquel día Mercedes non quixo cantar. Mentres Luís, Antón,
Xosé Manuel e María seguían ás brincadeiras de camiño á presa, ela
e mais eu quedamos un pouco atrás e foi cando me contou todo: súa nai
dixéralle que a fin de mes marchaban para Brasil, para Sâo Paulo, onde
residía seu pai, a quen ela só coñecía por unha fotografía que
tiñan enriba da cómoda; que non llo dixeran antes por non preocupala,
e non sei que máis... As súas palabras eran coma coitelos a
cravárenseme na alma. Algo desacougante comezou a medrar dentro de min.
Ía cumprir trece anos e un sentimento de perda que nunca tivera
queimábame no peito.
Aquela tarde de verán no río non foi coma
sempre. Eu compartía aquel efémero segredo da miña mellor amiga
sentado na camposa á súa beira, pero estorbábanme todos os demais que
estaban alí, coma parvos, a rírense das cuadas que pegaban na auga
cada vez que se tiraban desde as pólas do amieiro. Ao volvermos do
río, no campo da igrexa, díxenlle a Mercedes que a esperaba na pontiga
ás seis. Non me respondeu; baixou a cabeza e torceu cara á súa casa.
A pontiga estaba a non máis de cincocentos
metros da aldea. Era unha escanastrada ponte de táboas que vadeaba unha
corredoira de catro ou cinco metros de fondo, que mesmo semellaban máis
pola escuridade da paraxe. A ambos lados medraban uns buxos centenarios,
salgueiros e ata un pexegueiro bravo. A carriza e os liques cubrían as
paredes daquel lugar sombrizo no que nunca entraban os raios do sol.
Tiña para nós un aquel de lugar misterioso e prohibido, quizais porque
xa desde pequenos non nos deixaban ir alí; supoño que por medo a que
caésemos da pontiga abaixo polo húmida e esvaradía que estaba. O
certo é que, desde que fixeran a parcelaria, xa ninguén pasaba pola
pontiga nin pola corredoira.
Agardei a que deran as seis e fun a todo correr
ata que dei a volta ao valado do cemiterio. Entón, decidín ir pola
corredoira, paseniño. Era tanta a espesura que a pontiga non se vía
ata que practicamente se estaba debaixo dela. Se Mercedes estaba arriba
daríalle unha sorpresa. Non foi así. Ela estaba a agardar sentada
nunha cachopa debaixo da pontiga. Ao me ver chegar, baixou a cabeza e
arrimouse a un lado para me deixar sitio onde me sentar e, sen mediar
palabra, abrazámonos. Apenas nos dixemos nada. Estreámonos en bicos
inexpertos e caricias inocentes. Prometemos escribirnos. Se eu ía a
Brasil iría vela, e se eles volvían algún día, seriamos mozos.
Xurámonos un cándido e inxenuo amor eterno?
Aquela foi a derradeira tarde que volvín ver a
Mercedes. Cando seu curmán, ao domingo seguinte, me díxo que se
adiantara a saída do barco de Vigo foi coma se me partisen a alma. O
meu desacougo era tan evidente que miña nai chegou a preocuparse polo
meu estado de saúde. Á semana seguinte comezaron as miñas visitas á
pontiga. Aquel lugar deixara de ser misterioso e medorento para se
converter no meu secreto acubillo. Era o único lugar no que me sentía
acougado. Unha ou dúas veces por semana sentaba naquela cachopa a
escribír longas cartas de amor a aquela rapaza que se metera na miña
alma coa teimosía dun ocupa. Como me esforzaba por redactar cartas que
lle gustasen! Ao final de cada unha case sempre lle preguntaba:
gustouche máis esta carta cá anterior? Absurda pregunta retórica
porque eu non tiña o enderezo de Mercedes. Ía gardando as cartas coma
se dun pequeno tesouro se tratase. Unha vez escritas, eran de Mercedes;
conservalas, era conservar algo seu.
A véspera de San Ramón, a derradeira semana
de agosto, estaba a escribirlle sentado na cachopa de sempre cando oín
un laído, un salouco que me sacou con sobresalto das miñas
cavilacións. Eran queixas entrecortadas que desaparecían por momentos
e tornaban a escoitarse máis cerca. Tomei medo. A un lado e a outro da
corredoira no se vía nada. De súpeto, un pequeno estrondo. Renxeron as
táboas da pontiga e un fío de sangue mesto comezou a caer diante de
min. Mirei para riba e a pontiga chorreaba sangue polas físgoas. Eu non
podía ver quen estaba alí. Había que dar un rodeo para subir, pero
tremíanme as pernas e batíame o corazón nas tempas. O sangue caía
cada vez máis espeso. Comecei a correr, tiña que chegar canto antes ao
campo da igrexa e avisar a alguén. O señor Pedro ao me ver asustouse.
Botámonos ás alancadas polo atallo da curtiña para chegar antes á
pontiga. Cando vin aquela muller cun buraco no pescozo do que deitaba
abundante sangue, e o fouciño cravado nas costas, non o puiden evitar,
sentín como me afrouxaban as pernas e a voz do señor Pedro ecoaba na
miña cabeza: "Tranquila, María, tranquila, que xa
estamos..." Un formigo na boca do estómago tiraba comigo ao chan
nun vaído fulminante. Cando acordei, xa me tiñan apartado uns metros
da pontiga. As mulleres a chorar, os homes a dispor todo. A berros
botáronnos aos rapaces de alí. A paz da aldea naquela tarde calorosa
de agosto ateigouse de misterios e estrañezas que se desvelaron ben
pronto cando se soubo que Anselmo, o home daquela muller, dunha aldea
veciña, nun ataque de loucura estivera a punto de matala.
Durante moito tempo viñéronme á cabeza,
soñando e esperto, impactos visuais nos que se mesturaba a imaxe de
Mercedes e o corpo daquela muller desangrándose na pontiga. Non volvín
máis á cachopa a escribirlle aquelas longas cartas de amor. A miña
alma ficou deshabitada. Cando rematou o verán e comezaron as clases
mesmo tirei as cartas nun posible intento de borrar esas imaxes. Sen
embargo, o tempo, coa astucia dun tafur, foi mesturando na miña mente
os soños e as lembranzas dese verán, coma quen baralla naipes de amor
e morte, que todos teñen o mesmo reverso: a escanastrada pontiga dunha
corredoira escura. |